XKLĐ NHẬT BẢN 2020 - NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG LÀ NHIỆM VỤ HÀNG ĐẦU

Trong giai đoạn 2017-2020, mỗi năm Bộ LĐ-TB&XH dự kiến đưa từ 100.000 đến 120.000 lao động sang nước ngoài làm việc với khoảng 80% lao động đã được đào tạo. Để có thể đạt được mục tiêu trên, việc nâng cao trình độ và kỹ năng cho người lao động là một trong những giải pháp cần thiết và quan trọng nhất. 

XKLĐ Nhật Bản tại Việt Nam đang có những dấu hiệu tích cực 

Kế hoạch trên đã được thực hiện khá hiệu quả. Năm 2017, nước ta có 134.751 lao động đi làm việc ở nước ngoài, vượt 28,3% so với kế hoạch đã đề ra. Năm 2018 tiếp tục đưa được 140.000 người sang nước ngoài làm việc, trong đó Nhật Bản và Đài Loan là hai thị trường trọng điểm, chiếm hơn 90%. Theo Cục Quản lý lao động ngoài nước, đây tiếp tục là hai thị trường có nhu cầu tuyển dụng lao động từ Việt Nam trong thời gian tới, mang lại cơ hội nâng cao tay nghề cho người lao động. 

Các thị trường hiện nay có nhu cầu tuyển dụng nhiều nhóm nghề mới và Việt Nam có khả năng đáp ứng tốt như điều dưỡng, hộ lý, nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản, lao động có tay nghề, kỹ thuật cao,... Vì vậy, người lao động cần tận dụng điều kiện này để nâng cao tay nghề, hiệu quả công việc và kiếm thêm thu nhập. 

Theo giám sát, người lao động đi làm việc ở nước ngoài có thu nhập cao và tương đối ổn định so với làm việc trong nước, cùng ngành nghề và trình độ. Thu nhập bình quân của lao động ở Trung Đông là khoảng 400-600USD/tháng, 700 - 800 USD/tháng ở thị trường Đài Loan; 1.000 - 1.200 USD/tháng ở thị trường Hàn Quốc, Nhật Bản. Mức lương này có cao hơn nếu người lao động có kinh nghiệm, chăm chỉ làm việc và đạt hiệu quả cao. 

Các doanh nghiệp xuất khẩu lao động và trường nghề cần kết nối và gia tăng hợp tác 

Hiện nay có khoảng hơn 500.000 lao động Việt Nam làm việc ở nước ngoài, thuộc nhiều lĩnh vực, ngành nghề khác nhau. Số lượng và chất lượng lao động hàng năm luôn được cải thiện và nâng cao. Theo các chuyên gia, thị trường lao động Nhật Bản, Đài Loan, Hàn Quốc thích tuyển chọn những lao động khéo léo, chăm chỉ và có sự thích nghi nhanh. Hơn nữa, quá trình hội nhập kinh tế đang diễn ra nhanh chóng, người lao động có kinh nghiệm, trình độ cao sẽ có rất nhiều cơ hội làm việc tốt. 

Nhưng  nguồn lao động nước ta còn yếu về ngoại ngữ, tay nghề chưa phù hợp với thị trường và chưa làm quen với tác phong công nghiệp. Hiện nay có gần 50% lao động phổ thông. Đây là dấu hiệu đáng lo về chất lượng lao động. 

Theo ông Trần Anh Tuấn, Phó Giám đốc Trung tâm Dự báo nhu cầu nhân lực và thông tin thị trường lao động TP. Hồ Chí Minh, nếu quá trình đào tạo không được thực hiện nghiêm túc và đồng bộ thì lao động có thể sẽ không đáp ứng được với yêu cầu của đối tác, gây ảnh hưởng đến uy tín của công ty và chính quyền lợi của người lao động. 

Vì vậy, ông Tuấn đã đề xuất thí điểm đặt hàng đào tạo nghề cho người lao động đi làm việc ở nước ngoài. Trong đó, nhà nước hỗ trợ 70% chi phí học nghề, doanh nghiệp hoặc người lao động sẽ phải chịu 30% còn lại. Việc này giúp khuyến khích lao động học nghề trước khi đi làm ở nước ngoài để tăng chất lượng lao động, tạo khả năng cạnh tranh cao hơn trên thị trường quốc tế và từng bước tạo dựng thương hiệu về lao động Việt. 

Việc kết nối doanh nghiệp xuất khẩu lao động với các trường đào tạo nghề là ưu tiên hàng đầu hiện nay để tuyển chọn và đào tạo lao động. Các chương trình, dự án phát triển kinh tế, xã hội của các địa phương cần gắn với chương trình, dự án về đào tạo nghề cho xuất khẩu lao động. Bên cạnh đó, cần tạo điều kiện cho lao động được tham gia vào các dự án đầu tư, dịch vụ hoặc thương mại để người lao động được tiếp xúc với môi trường thực tế, từ đó tích lũy kinh nghiệm, rèn luyện kỹ năng làm việc chuyên nghiệp,... 

Để tránh tình trạng đào tạo tràn lan, không đúng nhu cầu nhân lực thực tế, các cơ sở giáo dục cần kết nối với doanh nghiệp để hiểu được những yêu cầu của doanh nghiệp về tiêu chuẩn, ngôn ngữ, kỹ năng, thái độ, cách cư xử văn hóa đặc trưng của mỗi quốc gia, vùng miền riêng. Việc này sẽ giúp người lao động dễ dàng thích nghi và gắn bó với doanh nghiệp. 

Đồng tình với quan điểm này, ông Đào Văn Tiến, Vụ trưởng Vụ Đào tạo thường xuyên -Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp (Bộ LĐ-TB&XH) cho rằng doanh nghiệp cần đưa ra nhiều chương trình học tập, đào tạo cho các nhà trường. Trên cơ sở đó, nhà trường sẽ có công tác tuyển sinh đào tạo, phù hợp. Việc đồng hành của nhà trường và doanh nghiệp sẽ giúp tạo là một lượng lớn lao động có chất lượng tốt, đáp ứng tốt yêu cầu của doanh nghiệp và mang lại lợi ích chung cho cả hai đơn vị. Ngoài ra, nhà trường cũng nên liên kết, hợp tác với công ty để giải quyết đầu ra, việc làm cho người lao động bằng cách phái cử thực tập sinh và xuất khẩu lao động. Nhờ vậy, học viên vừa được tiếp xúc với môi trường thực tế, vừa được nâng cao tay nghề. Chắc chắn cơ hội việc làm cho người lao động sẽ cao hơn rất nhiều.